23200 01/12/2018 00:01 01/12/2018 00:01 'มรดกวัฒนธรรม-มรดกโลก' <p>&nbsp;&nbsp; &nbsp;เมื่อปี พ.ศ.๒๕๔๕........... &nbsp;&nbsp; &nbsp;&quot;สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี&quot; มีพระราชปรารภกับ &quot;สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ &nbsp;พระบรมราชินีนาถ&quot; ในรัชกาลที่ ๙ ว่า&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;&quot;ปัจจุบัน มีคนไทยดูโขนน้อยมาก&quot;&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;สร้างความเป็นห่วงอย่างมากแก่พระองค์ท่าน เพราะทรงตระหนักว่า ศิลปวัฒนธรรมไทยเป็นของล้ำค่า&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;&quot;สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ&quot; ในรัชกาลที่ ๙ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ให้ฟื้นฟูการแสดงโขนขึ้นมา ถึงกับมีพระราชเสาวนีย์ด้วยว่า &nbsp;&nbsp; &nbsp; &quot;เมื่อไม่มีคนดูโขน ฉันจะดูเอง&quot;&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;https://sudsapda.com/top-lists/70413.html &nbsp;&nbsp; &nbsp;ขอกราบแทบเบื้องพระยุคลบาท ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;โขนอยู่คู่ประเทศ จนได้ขึ้นทะเบียนจาก UNESCO เป็น &quot;มรดกทางวัฒนธรรม&quot; ครั้งนี้&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ก็ด้วยน้ำพระราชหฤทัยแห่งพระองค์ทรงห่วงศิลปวัฒนธรรมที่บ่งบอกถึงรากเหง้าความเป็นไทยจะถูกละทิ้ง&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;จึงมีรับสั่งให้ฟื้นฟู.......... &nbsp;&nbsp; &nbsp;พระราชทานทรัพย์ให้ศึกษาค้นคว้า จัดสร้างเครื่องแต่งกายโขน งามดุจเทพนิรมิต ดังทุกวันนี้ &nbsp;&nbsp; &nbsp;นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณสุดหาใดเปรียบ&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;มวลพสกนิกรในแผ่นดินไทย กราบสำนึก และขอจำพระมหากรุณาธิคุณนี้ ตราบชีวิต &nbsp;&nbsp; &nbsp;ครับ........ &nbsp;&nbsp; &nbsp;กันเรียกสับสน ขอบอกนิด &quot;โขน&quot; ไม่ใช่ขึ้นทะเบียนเป็น &quot;มรดกโลก&quot; &nbsp;&nbsp; &nbsp;หากแต่ขึ้นทะเบียนเป็น &quot;มรดกทางวัฒนธรรม&quot; &nbsp;&nbsp; &nbsp;มรดกโลก ต้องเป็นวัตถุ คือจับต้องได้ อย่างเช่น เขาพระวิหาร อุทยานประวัติศาสตร์อยุธยา เป็นต้น &nbsp;&nbsp; &nbsp;เรื่อง &quot;มรดกโลก-มรดกวัฒนธรรม&quot; มีกรอบอยู่ ตัวผมเอง &quot;รู้ไม่ถึง&quot; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ฉะนั้น จะนำที่ท่านผู้รู้โพสต์ fb ไว้มาให้อ่าน ดังนี้ &nbsp;&nbsp; &nbsp;Akkharaphong Khamkhun &nbsp;&nbsp; &nbsp;เรื่องการขึ้นทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรมที่ไม่ใช่ถาวรวัตถุ (Intangible Cultural Heritage) &nbsp;&nbsp; &nbsp;(ภาษาราชการจะใช้คำว่า &quot;มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม&quot; หรือภาษาในสื่อมวลชนจะใช้ว่า &quot;มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้&quot;) &nbsp;&nbsp; &nbsp;อนุญาตสรุปและยกตัวอย่างเป็นประเด็นๆ สั้นๆ ดังนี้ &nbsp;&nbsp; &nbsp;ไทยและกัมพูชาต่างก็เป็นภาคีสมาชิกของอนุสัญญาฯ Convention for the Safeguarding of the &nbsp;Intangible Cultural Heritage ฉบับปี 2546 &nbsp;&nbsp; &nbsp;โดยกัมพูชาเป็นภาคีสมาชิกอนุสัญญาฉบับนี้ ตั้งแต่ปี 2549 และขึ้นทะเบียนมรดกที่ไม่ใช่ถาวรวัตถุไปแล้วจำนวน 5 รายการ ได้แก่&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ปี 2561 - Lkhon Khol Wat Svay Andet (USL)&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ปี 2559 - Chapei Dang Veng (USL) &nbsp;&nbsp; &nbsp;ปี 2558 - Tugging Rituals and Games (RL) &nbsp;&nbsp; &nbsp;ปี 2551 - Royal ballet of Cambodia (RL) และ Sbek Thom, Khmer shadow theatre (RL) &nbsp;&nbsp; &nbsp;ที่น่าสนใจคือ ในปี 2558 มีการขึ้นทะเบียน &quot;ชักคะเย่อ&quot; (Tugging Rituals and Games สังเกตว่าเป็นทั้งพิธีกรรมและการละเล่น)&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;โดยเสนอร่วมกัน (multi-national nominations) ระหว่าง 4 ชาติ ได้แก่ กัมพูชา ฟิลิปปินส์ เกาหลีใต้ และเวียดนาม โดยเรียกชื่อต่างกัน ได้แก่&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;-กัมพูชา ------- (LbaengTeanhProt) &nbsp;&nbsp; &nbsp;-ฟิลิปปินส์ Punnuk&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;-เกาหลีใต้ 줄다리기(Juldarigi) &nbsp;&nbsp; &nbsp;-เวียดนาม K&eacute;o co (Keo Co) &nbsp;&nbsp; &nbsp;ส่วนประเด็น การขึ้นทะเบียนโขน ระหว่างไทยกับกัมพูชานั้น&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;เนื่องจากมีปัญหามาก ก็เลยเสนอขอขึ้นทะเบียนแยกจากกัน ซึ่งสามารถทำได้ &nbsp;&nbsp; &nbsp;เหมือนกรณีตัวอย่าง เช่น &quot;ผักดอง-กิมจิ&quot; ระหว่างเกาหลีเหนือกับเกาหลีใต้ ก็เสนอขึ้นทะเบียนแบบแยกกัน (เพราะสองประเทศนี้ไม่ค่อยชอบกัน ใครเขาก็รู้) &nbsp;&nbsp; &nbsp;โดย........... &nbsp;&nbsp; &nbsp;-เกาหลีใต้ ขึ้นทะเบียนก่อนในปี 2556 ในชื่อ Kimjang, making and sharing kimchi &nbsp;&nbsp; &nbsp;-เกาหลีเหนือ ขึ้นทะเบียนต่อมาในปี 2558 ในชื่อ Tradition of kimchi-making &nbsp;&nbsp; &nbsp;ในส่วนของประเทศไทยนั้น............. &nbsp;&nbsp; &nbsp;เราเพิ่งเข้าเป็นภาคีสมาชิกอนุสัญญาฉบับนี้เป็นลำดับที่ 171 ในปี 2559 นี้เองครับ &nbsp;&nbsp; &nbsp;โขน จึงเป็นการขึ้นทะเบียนครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของไทยเราในปี 2561 &nbsp;&nbsp; &nbsp;โปรดสังเกตว่า การขึ้นทะเบียนของไทยใช้คำว่า &quot;โขน (Khon, masked dance drama in &nbsp;Thailand)&quot;&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;แต่ในส่วนของกัมพูชาใช้ว่า &quot;Lkhon Khol Wat Svay Andet&quot; (อีกชื่อหนึ่งคือ &quot;ละคอนวัดสวาย &nbsp;(Lkhon Wat Svay)&quot; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ที่ต้องทำความเข้าใจเพิ่มเติมคือ เขาได้ขึ้นทะเบียนอยู่คนละกลุ่ม กล่าวคือ&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;การขึ้นทะเบียนของกัมพูชาในปีนี้ ได้จัดอยู่ใน List of Intangible Cultural Heritage in Need of &nbsp;Urgent Safeguarding (USL) &nbsp;&nbsp; &nbsp; คือ ต้องการการอนุรักษ์อย่างเร่งด่วน &nbsp;&nbsp; &nbsp;ส่วนของไทยเราได้อยู่ในกลุ่มของ Representative List of the Intangible Cultural Heritage of &nbsp;Humanity (RL) คือ เพื่ออนุรักษ์และรักษาให้คงอยู่สืบทอดต่อไป ไม่ได้ต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วนอะไรเหมือนในแบบแรก &nbsp;&nbsp; &nbsp;สรุปว่า การขึ้นทะเบียนมรดกโลกที่ไม่ใช่ถาวรวัตถุนั้นจะขึ้นแยกหรือรวมกันก็ได้&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;แต่ต้องเป็นภาคีสมาชิกในอนุสัญญาก่อน และไม่เกี่ยวว่าใครขึ้นก่อนหรือขึ้นหลัง ถ้าขึ้นทะเบียนแล้วสบายใจก็ขึ้นไป&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;แต่ต้องสงวนรักษา อนุรักษ์ และส่งเสริมมรดกวัฒนธรรมที่ขึ้นทะเบียนให้ยอดเยี่ยมจริงจัง&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ไม่ใช่สักแต่จะขึ้นทะเบียนให้ได้โล่...แล้วก็ยังไม่มีใครในประเทศชาติของตัวเองรู้เลยว่า หลังจากที่ขึ้นทะเบียนไปแล้ว...ได้ทำอะไรไปบ้างให้สร้างสรรค์???? &nbsp;&nbsp; &nbsp;Kornkit Disthan &nbsp;&nbsp; &nbsp;หนังสือ &quot;ละเขานเขาล วัตตสวายอัณแดต&quot; ซื้อมาจากกัมพูชา&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ว่าด้วย &quot;ละคอนโขลวัดสวายอัณแดต&quot; ของเขมร ที่ยูเนสโกเพิ่งจะขึ้นทะเบียนให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรม &nbsp;&nbsp; &nbsp;ตอนนี้ไม่ต้องดราม่าแล้วนะครับ เขมรกับไทยได้ไปทั้งคู่ และส่งชิงกันคนละสาขา&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ของไทยเป็นสาขา &quot;เอกลักษณ์ของชาติ&quot; ของเขมรเป็นสาขา &quot;ใกล้สาบสูญ&quot; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ส่วนเรื่องใครเป็นต้นตำรับว่ากันตามหลักฐาน ซึ่งหลักฐานมี จะมาเหมาว่าเป็น &quot;วัฒนธรรมร่วม&quot; หมดไม่ได้หรอก &nbsp;&nbsp; &nbsp;เคยเขียนไปตั้งแต่วิวาทะโขนไทย-โขลเขมรเมื่อหลายเดือนก่อนว่า&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;คณะ &quot;วัดสวายอัณแดต&quot; เรียนมาจาก &quot;ขนบโขนไทยโบราณ&quot; ในราชสำนักกัมพูชาที่ &quot;นักองค์ด้วง&quot; ขอมาจากราชสำนักบางกอก&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;เป็นโขนชายล้วน ซึ่งต่อมาของไทยขาดผู้สืบทอดไป ซึ่งคณะนี้ เป็นคณะเชลยศักดิ์&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ต่อมาสิ้น &quot;องค์ด้วง&quot; แล้ว คณะผู้ชายหมดความนิยมลง ในราชสำนักเขมร จึงเลิกเล่นโขนผู้ชายเหมือนบางกอก&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;พวกมหาดเล็กเก่า เอาของในวังมาเล่นกันต่อนอกวัง จึงเหลือเวอร์ชั่นชายที่วัดสวาย &nbsp;&nbsp; &nbsp;ต่อมา ละคอนโขลเขมร เจอพิษภัยสงคราม ครูละครดีๆ หายไปเกือบหมด&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;คณะ &quot;วัดสวายอัณแดต&quot; รอดมาได้คณะเดียว&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;แต่เพราะมันเป็นคณะเชลยศักดิ์ เครื่องแต่งกาย หัวโขนเป็นของพื้นบ้านไปหมด (ทั้งยังนิยมเล่นตอนกุมภกรรณทดน้ำเป็นหลัก)&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;เทียบไม่ได้กับโขนหลวง ยิ่งไม่ต้องเทียบกับต้นฉบับคือของไทย &nbsp;&nbsp; &nbsp;แต่คณะ &quot;วัดสวายอัณแดต&quot; ไม่ใช่ของไทย มีวิวัฒนาการของตัวเองที่ห่างจากไทยมาพอสมควรแล้ว &nbsp;&nbsp; &nbsp;โดยเฉพาะเครื่องแต่งกายที่ออกพื้นๆ ตอนนี้ยังหาคนสืบทอดได้ยาก&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ทางกัมพูชาขอให้ยูเนสโกประสานงาน &quot;เพื่อนบ้าน&quot; ให้ไปช่วยอนุรักษ์ ซึ่งผมเข้าใจว่าไทยนั่นเอง (ก็เรียกไทยไปเลยง่ายกว่า) &nbsp;&nbsp; &nbsp;ปัญหาคือ โขนไทยวิจิตรพิสดารกว่า เกรงว่าจะครอบของพื้นๆ เวอร์ชั่นเขมร จนเสียของเดิมไป &nbsp;&nbsp; &nbsp;ที่เรียกว่า &quot;วัฒนธรรมร่วม&quot; มันร่วมแค่บท &quot;รามเกียรติ์&quot; นะครับ รายละเอียดปลีกย่อย &quot;ของใคร-ของมัน&quot; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ก็ขอบคุณ Akkharaphong Khamkhun และ Kornkit Disthan ที่ให้ผมหยิบฉวยงานของท่านมาใช้เป็น &quot;องค์ความรู้&quot; ตรงนี้ &nbsp;&nbsp; &nbsp;มีอีกนิด อยากพูด คือเมื่อทั้งของไทย-ของเขมร เป็นมรดกวัฒนธรรมด้วยกัน เพียงคนละกลุ่มเท่านั้น &nbsp;&nbsp; &nbsp;ปรากฏว่า มีคนส่วนหนึ่ง นำไปเกทับ-บลัฟแหลกกัน ประมาณว่า &quot;ของข้าดีกว่าเอ็ง&quot; ทำนองนั้น &nbsp;&nbsp; &nbsp;ผมว่า &quot;อย่าเลย&quot;! &nbsp;&nbsp; &nbsp;ไหนๆ ก็ได้ขึ้นทะเบียนด้วยกัน แสดงความยินดีต่อกัน จะไม่เป็นทางสร้างสรรค์ มากกว่า &quot;เอ็งเหยียดข้า-ข้าเหยียดเอ็ง&quot; อย่างที่ทำกันดอกหรือ? &nbsp;&nbsp; &nbsp;ศิลปวัฒนธรรม เป็นเครื่องหมายอารยะ แล้วเราจะอนารยะไปเพื่ออะไร?&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;โขนเขมร-โขนไทย ก็พี่น้องโขนกัน เพื่อนบ้านเขาจะแสดงความเห็นอย่างไร ถ้าเรายกใจสูงไว้ &nbsp;&nbsp; &nbsp;โขนไทย ก็จะยิ่ง &quot;อมตะเลอค่า&quot; สูงสมไทยยิ่งขึ้น! &nbsp;&nbsp; &nbsp;วันนี้ คุยเรื่องโขน เลยไม่ได้คุยเรื่องแบ่งเขต ที่บางพรรคเขาโวย&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ที่จริงก็เห็น &quot;โวยกันทุกสมัย&quot; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ในเมื่อปวารณาตัวเป็นผู้รับใช้ประชาชน เขาจะแบ่งยังไง ประเทศไทยก็ที่เดิม ชาวบ้านก็อยู่ที่เดิม&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;อยากเป็น ส.ส.ก็ไปบอกเขาสิว่า &quot;ฉันจะมาอาสาเป็นผู้รับใช้นะ&quot; &nbsp;&nbsp; &nbsp;ถ้าไม่ตีราคาชาวบ้านเป็น &quot;สินค้าตกเขียว&quot; ไว้ล่วงหน้าละก็ &nbsp;&nbsp; &nbsp;มองไม่เห็นจะเป็นปัญหา &quot;ขนาดโลกแตก&quot; อย่างที่ออกฤทธิ์-ออกลายกันตอนนี้เลย &nbsp;&nbsp; &nbsp;เคยแต่ &quot;วางเรือใบ&quot; คนอื่นเขาใช่มั้ย พอเจอเข้าบ้าง &nbsp;&nbsp; &nbsp;ร้อง..... &nbsp;&nbsp; &nbsp;เหมือน...ถูกน้ำหน่อไม้ดองราดหลังงั้นแหละ!</p> https://www.thaipost.net/main/detail/23200 UNESCO, กัมพูชา, ฟิลิปปินส์, สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์  พระบรมราชินีนาถ, สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, เกาหลีใต้, เวียดนาม FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20180511/image_big_5af4fe504cfd9.jpg